Nghi thức xã giao của người Việt Nam dành cho khách du lịch - Những điều nên và không nên làm ở Việt Nam

Việt Nam nổi tiếng với nền văn hóa đa dạng và con người vui vẻ. Được chia thành ba vùng riêng biệt, dải đất dài này là một mỏ vàng của những câu chuyện và truyền thống. Nếu bạn đến Việt Nam lần đầu tiên, kiến thức cơ bản về phong tục địa phương có thể giúp bạn giao lưu với những người bạn sẽ gặp theo cách thân thiện và tích cực. Sau đây là tám mẹo hàng đầu để bạn bắt đầu.

Thực hành nghệ thuật giữ thể diện

Ý tưởng “giữ thể diện” từ lâu đã là một phần quan trọng trong cuộc sống ở Việt Nam. Hầu hết người Việt sẽ tránh những hành động công khai có thể làm tổn hại đến danh tiếng của họ. Theo nguyên tắc chung, hãy giữ bình tĩnh và tránh tranh cãi lớn tiếng, gây náo loạn, chỉ trích người khác vì những sai lầm hoặc chỉ ra bất kỳ điều gì có thể khiến người dân địa phương cảm thấy xấu hổ.

MẸO: Người Việt không thích thể hiện tình cảm nơi công cộng, và đàn ông và phụ nữ thường không chạm vào nhau trước mặt người khác. Cố gắng tôn trọng tình cảm của người dân địa phương bằng cách hạn chế tối đa việc thể hiện tình cảm nơi công cộng.

Hãy cẩn thận khi đến thăm đền chùa hoặc nhà dân

Khi vào nhà ai đó, hãy cởi giày ngay bên ngoài cửa. Các gia đình Việt Nam thường đặt bàn thờ trong cửa hàng và nhà riêng, bao gồm một số bàn thờ ở tầng trệt: Không bước qua những bàn thờ này hoặc đi lại ngay trước mặt chúng.

Khi đến thăm đền chùa, hãy mặc quần áo giản dị và luôn cởi giày và mũ. Bạn có thể mang giày theo mình, nhưng đừng đi giày vào chân.

MẸO: Khi đến thăm nhà một gia đình, hãy mang theo một hộp bánh quy hoặc bánh ngọt, trái cây, hoa hoặc nước ngọt làm quà tặng -- đừng bao giờ mang bất cứ thứ gì màu đen. Hãy chào những thành viên lớn tuổi trong gia đình trước, bắt tay bằng tay phải và mỉm cười thật nhiều với mọi người!

Ăn mặc như người Việt Nam

Ở các thành phố Việt Nam, người ta đánh giá cao thời trang hiện đại và nhiều người trẻ mặc quần áo đương đại. Bên ngoài các trung tâm đô thị, hầu hết người Việt Nam khá truyền thống và khiêm tốn. Đồ lót hở hang, vải mỏng và trang phục hở hang sẽ không khiến bạn được chủ nhà và người quen người Việt Nam yêu mến.

Quan sát người dân địa phương nơi bạn ở sẽ giúp bạn có ý tưởng tốt về những gì được chấp nhận về mặt trang phục và phạm vi bảo vệ. Người nước ngoài nên lưu ý rằng đàn ông không được cởi trần ở nơi công cộng và đồ bơi chỉ được chấp nhận trên bãi biển hoặc trong khu nghỉ dưỡng của bạn. Bạn có thể thể hiện sự tôn trọng đối với phong tục Việt Nam bằng cách mặc trang phục không xúc phạm người dân địa phương.

Ăn uống một cách lịch sự

Bữa ăn ở Việt Nam là tất cả về việc chia sẻ. Hầu hết các bữa ăn được bày ra như một loạt các món ăn chung, với bát cơm nhỏ và đũa cho mỗi thực khách. Truyền các món ăn trên bàn bằng cả hai tay hoặc tay phải (không phải tay trái) và cầm thìa bằng tay trái nếu bạn đang ăn súp.

Người ta cho rằng hiếu khách là người chủ nhà mời bạn ăn, rót đầy ly của bạn và cho những miếng ngon nhất của món ăn vào bát của bạn. Nếu bạn muốn ngừng ăn, chỉ cần lịch sự nhắc lại rằng bạn đã rất no. Trong hầu hết các cuộc tụ họp xã hội, người đưa ra lời mời là người trả tiền. Nếu không, người cao cấp nhất là người trả tiền.

MẸO: Tiền boa ở Việt Nam phổ biến hơn ở hướng dẫn viên du lịch và ở spa, nhưng ít hơn ở nhà hàng. Nếu bạn cảm thấy dịch vụ xứng đáng được boa tiền, cứ thoải mái, nhưng bạn không có nghĩa vụ phải boa tiền ở Việt Nam.

Học cách chào hỏi đúng

Ở Việt Nam, mọi người hiếm khi nói "excuse me". Thay vào đó, họ nói "hey you!" nhưng sử dụng các phiên bản khác nhau của "you" để thể hiện sự tôn trọng.

Sử dụng các biến thể sau tùy thuộc vào người bạn đang nói chuyện:

• Đối với một người nam hoặc nữ trẻ hơn bạn - Em ơi (em oi). Em có nghĩa là “em út”.
• Dành cho người phụ nữ lớn hơn mình một chút - Chị ơi (chi oi). Chị có nghĩa là chị gái.
• Đối với một người đàn ông lớn tuổi hơn bạn một chút - Anh ơi (An oi). Anh có nghĩa là “anh trai”.
• Dành cho người phụ nữ đủ tuổi làm dì của bạn - Cô ơi (goh oi).
• Dành cho một người đàn ông đủ tuổi làm chú của bạn - Chú ơi.
• Dành cho một người phụ nữ đủ tuổi làm bà của bạn - Bà ơi.
• Dành cho một người đàn ông đáng tuổi ông nội của bạn - Ông ơi (om oi).

Tất cả những điều này có thể trở nên hơi phức tạp, vì vậy nếu còn nghi ngờ, hãy nói "bạn ơi!" (bang oi), nghĩa đơn giản là "này bạn!"

Hãy học một vài câu cơ bản trong tiếng Việt, điều đó thể hiện sự tôn trọng đối với nền văn hóa

Học một vài cụm từ cơ bản bằng tiếng Việt là một dấu hiệu tôn trọng văn hóa địa phương và có thể giúp bạn giao tiếp tốt hơn với người dân địa phương. Ngay cả khi chỉ nói xin chào hoặc cảm ơn bằng tiếng Việt cũng có thể giúp xây dựng mối quan hệ với những người bạn gặp trong chuyến du lịch tại Việt Nam.

Sử dụng đôi tay của bạn một cách khôn ngoan

Trong khi ngón giữa không phải là ngón tay mang tính xúc phạm theo truyền thống ở Việt Nam, cử chỉ "ngón tay bắt chéo" điển hình mà nhiều người phương Tây thực hiện để chỉ ra rằng họ đang hy vọng điều tốt nhất là rất bất lịch sự. Nếu bạn hy vọng may mắn, hãy tránh xa ngón tay của bạn!

Bạn cũng nên tránh chỉ tay vào người khác hoặc vỗ nhẹ vào lưng hoặc đầu họ, đặc biệt là nếu họ lớn tuổi hơn bạn. Khi bạn trao đổi thứ gì đó, hãy dùng tay phải hoặc cả hai tay, thay vì chỉ dùng một tay hoặc tay trái.

Hãy mỉm cười và thân thiện

Người Việt Nam là những người thích vui vẻ, tuy nhiên họ cũng rất tự hào về truyền thống lâu đời và đạo đức làm việc chăm chỉ của mình. Một số người Việt Nam có thể cảnh giác với người nước ngoài, những người có thể vượt quá giới hạn mà không nhận ra những dòng chảy văn hóa phức tạp ẩn sau một tình huống. Một nụ cười có thể đi một chặng đường dài ở Việt Nam, đặc biệt là khi ngôn ngữ không hiệu quả. Một lời chào đơn giản (xin chào)hoặc cảm ơn bạn (cảm ơn) thể hiện thiện chí của bạn và thường nhận được nụ cười từ người Việt Nam.

MẸO: Khi uống rượu, hầu hết người Việt Nam sẽ nâng ly và “chúc mừng” mỗi khi uống, nhâm nhi cùng nhau theo nhóm thay vì riêng lẻ. Người Việt Nam sử dụng từ “do” (yo ở miền Nam, zo ở miền Bắc) để nói “chúc mừng”. Một trong những điều phổ biến nhất mà bạn sẽ nghe thấy xung quanh cuộc sống về đêm của người Việt là “một, hai, ba, dô!” (một, hai, ba, uống.)

Nên mang theo những tờ tiền Việt Nam Đồng nhỏ để dễ dàng giao dịch

Mang theo những tờ tiền nhỏ là điều nên làm ở Việt Nam vì nó giúp giao dịch dễ dàng và thuận tiện hơn. Nhiều người bán hàng và cửa hàng nhỏ có thể không có tiền lẻ cho những tờ tiền lớn hơn, vì vậy việc mang theo những tờ tiền có mệnh giá nhỏ đảm bảo trải nghiệm mua sắm dễ dàng hơn

Hãy tôn trọng người dân địa phương và phong tục của họ

Tôn trọng người dân địa phương và phong tục của họ là điều bắt buộc phải làm ở Việt Nam. Người Việt Nam thân thiện và hiếu khách, và việc thể hiện sự tôn trọng đối với văn hóa và truyền thống của họ có thể giúp tạo ra trải nghiệm tích cực và thú vị cho cả du khách và người dân địa phương.

Hãy hỏi trước khi chụp ảnh

Có rất nhiều cơ hội chụp ảnh đẹp ở Việt Nam và hầu hết mọi người sẽ thấy ổn khi bạn chụp ảnh họ, nhưng hãy tôn trọng quyền riêng tư của họ và luôn hỏi trước khi bạn nhấc máy ảnh lên. Chụp ảnh mọi người mà không được phép của họ được coi là bất lịch sự và xâm phạm ở Việt Nam. Điều quan trọng là phải tôn trọng quyền riêng tư và văn hóa của mọi người, và xin phép trước khi chụp ảnh họ. Chụp ảnh theo cách này mang lại mức độ tôn trọng đối với chủ thể của bạn giống như bạn dành cho chính mình, và đây có thể là một cơ hội độc đáo và hấp dẫn để tìm hiểu một chút về cuộc sống của ai đó. Trong một số trường hợp, mọi người có thể yêu cầu một khoản thanh toán nhỏ để đổi lấy việc cho phép chụp ảnh họ.

Đừng thể hiện tình cảm quá nhiều ở nơi công cộng

Thể hiện tình cảm nơi công cộng không phổ biến ở Việt Nam và có thể bị coi là không phù hợp. Tốt nhất là tránh tiếp xúc thân mật như hôn hoặc ôm ở nơi công cộng, đặc biệt là ở những khu vực bảo thủ hơn. Việc nắm tay nói chung là chấp nhận được.

Đừng mặc quần áo hở hang, điều đó không phù hợp với văn hóa

Ở Việt Nam, sự khiêm tốn được coi trọng và việc mặc quần áo hở hang có thể bị coi là thiếu tôn trọng. Điều quan trọng là phải ăn mặc phù hợp và che vai và đầu gối khi đến thăm các địa điểm tôn giáo hoặc giao lưu với người dân địa phương để thể hiện sự tôn trọng đối với nền văn hóa

Không nên lớn tiếng hoặc tỏ ra tức giận ở nơi công cộng, điều này được coi là bất lịch sự

Trong văn hóa Việt Nam, việc thể hiện cảm xúc nơi công cộng, đặc biệt là tức giận, được coi là không phù hợp và làm mất mặt tất cả các bên liên quan. Người ta cho rằng giữ bình tĩnh và giải quyết vấn đề một cách bình tĩnh và riêng tư là tôn trọng hơn. Việc lên tiếng hoặc thể hiện sự tức giận ở nơi công cộng cũng có thể dẫn đến hiểu lầm và xung đột hơn nữa

Đừng chạm vào đầu người khác, điều này được coi là thiếu tôn trọng ở Việt Nam

Trong văn hóa Việt Nam, đầu được coi là bộ phận thiêng liêng nhất của cơ thể, và việc chạm vào đầu mà không được phép bị coi là xâm phạm không gian cá nhân và thiếu tôn trọng. Do đó, điều quan trọng là tránh chạm vào đầu của ai đó ở Việt Nam để thể hiện sự tôn trọng đối với tín ngưỡng và truyền thống văn hóa của họ

Đừng dùng chân để chỉ vào vật gì hoặc ai đó

Ở Việt Nam, việc dùng chân để chỉ vào một vật gì đó hoặc ai đó được coi là khiếm nhã vì điều đó bị coi là thiếu tôn trọng. Bàn chân được coi là bộ phận thấp nhất của cơ thể và việc chỉ bằng chân bị coi là bất lịch sự và xúc phạm. Tốt hơn là dùng tay để ra hiệu thay thế

Đừng coi thường quốc kỳ hoặc các nhà lãnh đạo đất nước

Việc thiếu tôn trọng quốc kỳ hoặc các nhà lãnh đạo đất nước là một hành vi phạm tội nghiêm trọng ở Việt Nam và không được xem nhẹ. Là một du khách nước ngoài, điều quan trọng là phải nhận thức được điều này và tránh mọi hành vi có thể bị hiểu là thiếu tôn trọng đối với các biểu tượng của lòng tự hào và sự thống nhất dân tộc này. Điều này bao gồm tránh mọi cử chỉ, ngôn ngữ hoặc hành vi thiếu tôn trọng đối với các biểu tượng này hoặc bất kỳ nhân vật chính trị nào.

Đừng nhắc đến Chiến tranh Việt Nam hay chính trị nói chung

Việc nêu ra Chiến tranh Việt Nam hoặc chính trị nói chung có thể là một chủ đề nhạy cảm ở Việt Nam. Tốt nhất là tránh thảo luận về nó để tránh mọi tình huống khó chịu hoặc hiểu lầm

Đừng xả rác, đất nước đang vật lộn với vấn đề quản lý rác thải

Xả rác được coi là hành vi thiếu tôn trọng ở Việt Nam và có thể bị phạt. Đất nước đang phải vật lộn với vấn đề quản lý rác thải, vì vậy, việc xử lý rác thải đúng cách là rất quan trọng để giúp bảo vệ môi trường