Tây Thiên hùng vĩ linh thiêng

Ngày

23

/12/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2367/QĐ-TTg xếp hạng Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Tây Thiên thuộc thị trấn Đại Đình, huyện Tam Đảo là di tích quốc gia đặc biệt. Sau đó, ngày 14/01/2020, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký Quyết định số 176/QĐ-BVHTTDL công nhận tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hai di sản văn hóa đặc biệt này không chỉ là niềm vinh dự, tự hào đối với nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc mà còn đưa Tây Thiên trở thành trung tâm văn hóa, tôn giáo tín ngưỡng, du lịch hàng đầu của Việt Nam.

Tây Thiên nằm trong thung lũng lòng chảo của sơn hệ Tam Đảo, có độ cao từ 54m đến 1.100m so với mực nước biển, phạm vi phân bố khoảng 11km2 (dài 11km, rộng 1km). Nơi đây hội tụ đủ các thành phần, yếu tố tự nhiên như cây, suối, thác, cảnh quan, động vật quý hiếm và đặc hữu hiện còn giá trị rất lớn và có đặc trưng riêng biệt, góp phần làm nên sự quyến rũ, nét đặc sắc cho vùng núi rừng Tây Thiên.

Tây Thiên không chỉ là một vùng sinh thái thắng cảnh thiên nhiên trời phú, mà nơi đây còn gắn với những bước đi đầu tiên của người Việt trên con đường tiến xuống khai thác vùng châu thổ. Tây Thiên còn là một điểm sáng mang tính khởi đầu của sự dung hội giữa Phật giáo có yếu tố nguyên sơ đầy chất trí tuệ với tín ngưỡng dân gian thông qua vị anh hùng văn hoá (từ thời tiền, sơ sử) là Thánh/Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu, cùng sự đắp bồi của lịch sử và một số dòng tín ngưỡng khác thuộc quá trình phát triển của xã hội mà dệt thành một trong những bản trường ca giao hưởng đa sắc màu khá điển hình của di sản văn hoá Việt Nam.

Ở Tây Thiên, tín ngưỡng thờ Mẫu và Phật giáo hòa quyện vào nhau tạo thành một bầu không khí thanh tịnh, linh thiêng ít nơi nào có được. Vì vậy, những người hành hương tới đây luôn tin rằng những nguyện ước của mình sẽ được chứng tâm và thành hiện thực. Tục thờ mẫu có rất nhiều tại các làng xã của Vĩnh Phúc với 50 di tích. Riêng thị trấn Đại Đình có 5 điểm thờ Quốc mẫu linh thiêng. Hằng năm, hàng ngàn du khách không ngại đường xa, vượt núi trèo đèo lên dâng hương kính Mẫu để mong được hưởng sự chở che của Quốc Mẫu Tây Thiên.

Tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được người dân thực hành thông qua các nghi lễ, lễ hội tại các di tích thờ Quốc Mẫu Tây Thiên, trong đó tiêu biểu nhất là lễ hội Tây Thiên được tổ chức từ ngày 14 đến 17/2 âm lịch. Ngày lễ chính vào 15/2 âm lịch thực hiện các nghi lễ: Lễ tế - lễ rước - lễ dâng hương để nhân dân đến với Tây Thiên lễ Phật, lễ Mẫu cảm nhận được công đức của Quốc Mẫu đối với quê hương, đất nước.

Là di tích quốc gia đặc biệt nên những năm qua, khu di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Tây Thiên được tỉnh, huyện quan tâm ưu tiên nguồn vốn, đầu tư trùng tu, tôn tạo; xây dựng, nâng cấp hạ tầng cơ sở vật chất, kỹ thuật khu trung âm văn hóa lễ hội với hệ thống đường giao thông, cầu đập qua suối, thông tin liên lạc, điện chiếu sáng; xử lý, thoát nước thải, thu gom chất thải rắn; hệ thống phương tiện vận chuyển khách bằng cáp treo, xe điện, hệ thống camera an ninh, phòng cháy chữa cháy; sân bãi đỗ xe, điểm dịch vụ ăn uống, công viên cây xanh... Cùng với đó, huyện Tam Đảo triển khai sưu tầm, nghiên cứu, kiểm kê, lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể, từng bước phục dựng các nghi lễ, lễ hội có liên quan đến tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên.

Giữa những ngày xuân mới, trước thềm lễ hội Tây Thiên, bước chân du khách về với Tây Thiên, nghĩ về Tây Thiên mà cảm thấy nơi đây - mảnh trời Thiên quốc lạc xuống trần gian, mọi lời ngợi ca chỉ để nói tới cái hình mà chưa nói được đủ về cái thể của trời đất mà người xưa để lại. Vẻ đẹp tâm linh đầy chất thánh thiện mà nay hội lại ở các công trình kiến trúc đã đời nối đời đắp xây đan xen trên mảnh đất thiêng ở lưng chừng núi Thạch Bàn, đưa du khách trên con đường hành hương đến với Tây Thiên không chỉ là về với Phật, với tâm thanh lòng tịnh, trên con đường từ đời vào đạo, từ trần gian về miền cực lạc, mà về với Tây Thiên là để cảm nhận được công đức của Quốc Mẫu đối với quê hương đất nước, trong tâm thức bao dung, thánh thiện được hành hương  về với cội nguồn.

Cảm ơn bạn đã lựa chọn iguide.ai để đồng hành trải nghiệm thú vị của mình!