7 nguyên tắc bảo vệ môi trường theo Luật Bảo vệ Môi trường 2020

Theo quy định tại Điều 4 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 về nguyên tắc bảo vệ môi trường bao gồm 7 nguyên tắc sau:

1- Bảo vệ môi trường là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng, hộ gia đình và cá nhân.

Khoản 1 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định:

Môi trường bao gồm các yếu tố vật lý tự nhiên và nhân tạo có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, bao quanh con người, ảnh hưởng đến sự sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển và sinh học của con người, các vật thể và thiên nhiên.

Vì vậy, mỗi cá nhân, cơ quan, tổ chức... đều có trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ môi trường, đồng thời cũng bảo vệ chính cuộc sống của mình.

2- Bảo vệ môi trường là điều kiện, nền tảng, yếu tố trung tâm, tiên quyết cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Hoạt động bảo vệ môi trường phải gắn với phát triển kinh tế, quản lý tài nguyên và phải được xem xét, đánh giá trong quá trình thực hiện các hoạt động phát triển.

Hoạt động bảo vệ môi trường được hiểu là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Theo đó, song song với phát triển kinh tế, phải bảo vệ môi trường thì sự phát triển mới lâu dài và bền vững.

3- Bảo vệ môi trường gắn kết hài hòa với an sinh xã hội, quyền trẻ em, bình đẳng giới, bảo đảm quyền mọi người được sống trong môi trường trong lành.

Một môi trường lành mạnh có thể được hiểu là một môi trường có chất lượng đảm bảo cuộc sống của con người diễn ra trong sự an toàn và hài hòa tự nhiên nhất.

Theo nguyên tắc này, công tác bảo vệ môi trường luôn cần phải được phối hợp hài hòa với quyền và nghĩa vụ của người dân, không xâm phạm đến quyền của trẻ em và người dân.

4- Hoạt động bảo vệ môi trường phải được tiến hành thường xuyên, công khai, minh bạch; ưu tiên dự báo, phòng ngừa ô nhiễm, sự cố, suy thoái môi trường, quản lý rủi ro môi trường, giảm thiểu phát sinh chất thải, tăng cường tái sử dụng, tái chế chất thải để khai thác giá trị tài sản nguồn chất thải.

Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi tính chất lý, hóa, sinh của các thành phần môi trường không tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật môi trường, tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, sinh học các vật thể và thiên nhiên.

Con người sinh sống, sản xuất, kinh doanh thường xuyên, liên tục nên công tác bảo vệ môi trường cũng phải được thực hiện thường xuyên để bù đắp những khoảng trống mà con người gây ra.

Đặc biệt, các hoạt động dự báo và phòng ngừa có khả năng ngăn ngừa những tác động như vậy ngay từ đầu cần được ưu tiên thực hiện trước.

5- Bảo vệ môi trường phải phù hợp với pháp luật, đặc điểm tự nhiên, văn hóa, lịch sử, cơ chế thị trường, trình độ phát triển kinh tế - xã hội; thúc đẩy phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Có thể chắc chắn rằng các hoạt động bảo vệ môi trường phải được thực hiện theo đúng luật pháp, đặc điểm tự nhiên cũng như văn hóa, lịch sử của từng vùng lãnh thổ.

6- Cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân được hưởng lợi từ môi trường có nghĩa vụ đóng góp tài chính cho hoạt động bảo vệ môi trường; gây ô nhiễm, sự cố, suy thoái môi trường phải bồi thường, khắc phục thiệt hại, xử lý và chịu trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật.

Quy định này cũng nêu rõ trách nhiệm của những người gây ra thiệt hại cho môi trường, đưa ra các biện pháp khắc phục và chịu trách nhiệm trước pháp luật.

7- Hoạt động bảo vệ môi trường bảo đảm không phương hại đến chủ quyền, an ninh, lợi ích quốc gia, gắn liền với bảo vệ môi trường khu vực và toàn cầu.

Như đã nêu ở trên, hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường... và hoạt động bảo vệ môi trường diễn ra phải phù hợp, đảm bảo an ninh quốc gia, không gây phương hại đến lãnh thổ và lợi ích quốc gia.

Đồng thời, hoạt động bảo vệ môi trường cũng phải đảm bảo không gây tác động xấu đến môi trường khu vực và toàn cầu.

Tóm lại, bảo vệ môi trường là hành động cấp bách, không chỉ của riêng ai mà là hoạt động gắn liền với cuộc sống của mỗi người.