Chính sách quốc gia về sử dụng hiệu quả tài nguyên cho phát triển bền vững

Công tác ứng phó với biến đổi khí hậu được triển khai chủ động cùng với công tác dự báo khí tượng thủy văn được tăng cường, hiện đại hóa, nâng cao chất lượng, tiệm cận các nước tiên tiến trong khu vực, qua đó góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra nhờ dự báo sớm, chính xác, cảnh báo kịp thời các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trước hết, tình trạng suy thoái, cạn kiệt tài nguyên đất diễn ra ở nhiều nơi, nhu cầu sử dụng tài nguyên nước, tài nguyên biển để đáp ứng yêu cầu phát triển ngày càng tăng. Tình trạng quản lý, sử dụng đất đai lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước trong lĩnh vực đất đai chưa được kiểm soát chặt chẽ, chưa khắc phục triệt để.

Ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ở các thành phố lớn, có liên quan đến khí thải từ ô tô và xe máy. Ô nhiễm môi trường ở các thành phố lớn ngày càng nghiêm trọng do tắc nghẽn giao thông và sự gia tăng của các phương tiện cá nhân. Ô nhiễm các làng nghề và lòng sông do quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra mạnh mẽ nhưng đổi mới công nghệ chưa theo kịp. Ngay cả ở các vùng nông thôn, sản xuất càng phát triển thì nguy cơ ô nhiễm càng cao.

Công tác thu gom, xử lý rác thải còn nhiều bất cập, dẫn đến nhiều vụ kiện tụng kéo dài. Bộ phải phối hợp với các bộ, ngành khác để xử lý.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng cần chủ động theo dõi, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu; phát triển kinh tế xanh, ít chất thải, giảm phát thải khí nhà kính, các-bon thấp; khuyến khích phát triển các mô hình kinh tế tuần hoàn. Trong đó, có các giải pháp giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu gây ra, nhất là hạn hán ở Tây Nguyên và Nam Trung Bộ, xâm nhập mặn, sạt lở đất ở Đồng bằng sông Cửu Long, thậm chí cả các vùng phía Bắc. Ứng phó với thiên tai, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng cần nhanh chóng tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 25/4/2011 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược khoáng sản và Luật Khoáng sản. Xây dựng và trình ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) theo đúng tiến độ. Rà soát, hoàn thiện các quy định pháp luật về tài nguyên nước và quản lý tổng hợp biển, đảo.

“Cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện các quy hoạch quốc gia, quy hoạch ngành tài nguyên và môi trường: Quy hoạch sử dụng đất quốc gia, Quy hoạch không gian biển quốc gia. Đây là hai quy hoạch lớn cần tập trung triển khai. Các quy hoạch quốc gia phải bảo đảm tính tổng hợp, đồng bộ, khả thi khi triển khai”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Cùng với đó là việc triển khai các quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch tài nguyên và môi trường ven biển, quy hoạch bảo vệ môi trường, quy hoạch đa dạng sinh học, quy hoạch tài nguyên nước quốc gia và lưu vực sông. Trên cơ sở quy hoạch, Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ động phối hợp với các bộ, địa phương xây dựng kế hoạch triển khai giai đoạn quy hoạch 2021-2030, kế hoạch đầu tư công trung hạn, trong đó xác định rõ cơ cấu nguồn lực vốn, vốn ngân sách, FDI, DDI và các nguồn vốn khác phù hợp với từng dự án cụ thể để huy động.

Phó Thủ tướng yêu cầu: "Nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong thực thi pháp luật, quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Tập trung tăng cường quản lý đất đai có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh. Tập trung rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai trên địa bàn. Tiếp tục thúc đẩy việc cấp Giấy chứng nhận đối với các diện tích còn lại cần cấp; cải thiện chỉ số tiếp cận đất đai".

Về tài nguyên nước, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng yêu cầu tập trung thực hiện kiểm kê tổng thể tài nguyên nước quốc gia. Xây dựng chiến lược quốc gia về an ninh nước, quy hoạch tài nguyên nước quốc gia và lưu vực sông. Thúc đẩy việc thiết lập, phân định hành lang bảo vệ nguồn nước, công bố vùng bảo vệ vệ sinh tại các khu vực lấy nước sinh hoạt.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động khoáng sản, xử lý nghiêm, triệt để tình trạng khai thác khoáng sản trái phép; thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường trong khai thác khoáng sản.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh "Tập trung thực hiện Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển, kết hợp chặt chẽ với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, tài nguyên và môi trường biển; phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cải thiện đời sống nhân dân vùng biển, đảo. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật trên biển, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Đẩy mạnh phát triển và nâng cao hiệu quả các ngành kinh tế biển. Phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, đô thị ven biển.