Đạo đức y khoa và tiêu chuẩn đạo đức y khoa

Khái niệm về đạo đức y khoa

Đạo đức nghề nghiệp là những chuẩn mực, quy tắc ứng xử của người thầy thuốc trong đời sống xã hội, điều chỉnh hành vi, mối quan hệ giữa người thầy thuốc với bệnh nhân và đồng nghiệp, quyết định đến nghĩa vụ, lương tâm, danh dự và hạnh phúc của người thầy thuốc.

Y đức hay “y đức” là một bộ phận của hệ thống đạo đức xã hội, nó không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định kết quả của dịch vụ y tế, mà còn góp phần tạo nên thượng tầng xã hội. Đối với sinh viên y khoa, giỏi chuyên môn y khoa thôi chưa đủ, họ còn phải sáng suốt về y đức. Tuy nhiên, sáng suốt về y đức không phải là bẩm sinh ở mỗi nhân viên y tế, mà phải trải qua quá trình rèn luyện và tự tu dưỡng như “viên ngọc càng mài giũa càng sáng”.

Nguyên tắc chính của y đức là chủ nghĩa nhân văn, được thể hiện trong thực hành hàng ngày ở phẩm giá của nhân viên y tế và việc thực hiện nhiệm vụ của họ đối với con người, đây là điều kiện cần thiết để điều trị bệnh nhân thành công.

Nguyên tắc cơ bản của đạo đức y khoa

Đạo đức y khoa có bốn nguyên tắc cơ bản mà một người làm việc trong lĩnh vực y tế phải tuân thủ. Đó là tôn trọng quyền tự chủ, lòng trắc ẩn trong nghề y, hành động không gây hại và không ác ý, và công bằng.

Tôn trọng quyền tự chủ

Quyền tự chủ là quyền đưa ra quyết định dựa trên thông tin, kiến thức và khả năng chịu trách nhiệm. Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe nên hạn chế sự tham gia của họ vào các quyết định của bệnh nhân và không nên can thiệp quá sâu vào các lựa chọn của bệnh nhân. Các bác sĩ nên giữ lập trường trung lập khi cung cấp thông tin chuyên môn về bất kỳ cuộc điều tra hoặc điều trị nào.

Tổ chức từ thiện

Từ bi không chỉ là làm theo bổn phận hay lòng tốt của mình. Từ bi là người bác sĩ không chỉ làm việc với danh dự và lòng tự hào cho bản thân mà còn vì một xã hội tốt đẹp hơn, vì hạnh phúc của mọi người. Đội ngũ y bác sĩ phải luôn cảm thông với nỗi đau của người bệnh, coi người bệnh như người thân của mình, đảm bảo quyền lợi của người bệnh và luôn sẵn sàng giúp đỡ người bệnh trong mọi tình huống…

Không làm hại, không làm điều ác

Nhân viên y tế luôn chủ động cập nhật kiến thức và kỹ năng để đảm bảo chất lượng dịch vụ mà họ cung cấp. Họ phải hiểu rõ lợi ích và rủi ro của các biến chứng trước khi thực hiện bất kỳ xét nghiệm hoặc điều trị nào. Họ không được làm bất cứ điều gì gây hại đến tính mạng, sức khỏe, giá trị cá nhân, phẩm giá, v.v.

Hội chợ

Mọi người trong xã hội đều có quyền được chăm sóc sức khỏe, dù giàu hay nghèo. Mọi người đều có quyền được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe khi cần thiết và theo nhu cầu của họ. Nhân viên y tế có thể ưu tiên cho trẻ em, người già và những người cần chăm sóc khẩn cấp, người khuyết tật, phụ nữ mang thai. Công bằng trong chăm sóc sức khỏe cũng quy định rằng nhân viên y tế không được phân biệt đối xử với bất kỳ bệnh nhân nào…

Bốn nguyên tắc cơ bản của đạo đức y khoa chi phối mọi quy định về đạo đức trong thực hành và nghiên cứu y khoa. Bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng viên cần liên tục cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng thực hành và trau dồi đạo đức để hoàn thành sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cho mọi người.