Tìm hiểu tính hợp pháp của các dự án nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam

Đầu tiên, Trước khi muốn mua đất, mua nhà, người mua cần xem các giấy tờ gốc chứng minh quyền sở hữu nhà, đất, cụ thể như sau:

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là sổ đỏ nếu được cấp trước năm 2005) hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (còn gọi là sổ hồng).

- Trường hợp là nhà thì phải kèm theo các giấy tờ sau: thông báo và biên lai nộp thuế trước bạ, bản vẽ hiện trạng.

- Bên cạnh đó, người mua cần xem CMND/CCCD của người bán để biết họ có phải là chủ sở hữu hay không để tránh giao dịch với các tổ chức, cá nhân không được ủy quyền. Trong trường hợp này, giao dịch sẽ bị vô hiệu.

Thứ hai Với tư cách là người mua, bạn nên kiểm tra tình trạng pháp lý của bất động sản tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền như: Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện hoặc văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất để biết tình trạng: có tranh chấp, thế chấp hay không? Có dự án nào đang bị thu hồi hoặc quy hoạch không?...

Thứ ba, về hình thức giao dịch/hợp đồng bất động sản: Quy định pháp luật về hợp đồng giao dịch nhà ở: Điều 450 Bộ luật Dân sự Quy định về hình thức hợp đồng mua bán nhà ở như sau: “Hợp đồng mua bán nhà phải được lập thành văn bản, có công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.”. Ngoài ra, theo quy định tại Điều 93, Luật Nhà ở năm 2005: “Hợp đồng nhà ở được các bên thỏa thuận và phải được lập thành văn bản”.

Theo đó, việc mua bán bất động sản chỉ bằng văn bản viết tay là không phù hợp về mặt hình thức và thường tiềm ẩn nhiều rủi ro (đặc biệt là đối với người mua).

Nếu bên bán không có giấy tờ chứng nhận quyền sở hữu bất động sản nhưng bên mua vẫn đồng ý và tiến hành giao dịch thì không được coi là "bán nhà chui". Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, từ năm 2004, khi tiến hành giao dịch phải có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Do đó, nếu phát sinh tranh chấp mà không có các giấy tờ này thì giao dịch sẽ không được pháp luật công nhận và tiềm ẩn nhiều rủi ro.