Giới hạn bản quyền và điều kiện áp dụng giới hạn bản quyền

1. Hạn chế bản quyền là gì?

Theo Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật năm 1886 (sau đây gọi là “Công ước Berne”) tại Khoản 2 Điều 9 quy định: “Luật pháp của các quốc gia thành viên Liên hợp quốc có thể cho phép sao chép các tác phẩm đó trong một số trường hợp đặc biệt, với điều kiện là việc sao chép đó không xung đột với việc khai thác bình thường tác phẩm và không gây phương hại một cách vô lý đến lợi ích hợp pháp của tác giả.”. Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam năm 2005, sửa đổi, bổ sung năm 2009 (sau đây gọi tắt là “LSHTT”) đã kế thừa tinh thần của Công ước Berne khi điều chỉnh các trường hợp hạn chế bản quyền tại Điều 25 và Điều 26.

Luật SHTT không định nghĩa thế nào là “giới hạn bản quyền”. Có thể hiểu theo cách tổng quát nhất “giới hạn bản quyền” là những hạn chế đối với quyền của người khác trong việc khai thác và sử dụng tác phẩm của tác giả và chủ sở hữu bản quyền.

2. Điều kiện áp dụng quy định về hạn chế quyền tác giả

Theo quy định của Luật Bản quyền, quy định về giới hạn quyền tác giả không áp dụng đối với mọi tác phẩm mà chỉ áp dụng khi tác phẩm và cá nhân, tổ chức sử dụng tác phẩm đó đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

Một là, Ngoại lệ chỉ áp dụng đối với tác phẩm đã công bố. Theo Khoản 2 Điều 20 Nghị định số 22/2018/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 23 tháng 02 năm 2018 quy định chi tiết một số điều, biện pháp thi hành Luật Bản quyền, tác phẩm đã công bố là tác phẩm được phát hành đến công chúng với số lượng bản sao hợp lý để đáp ứng nhu cầu của công chúng tùy theo bản chất của tác phẩm. Công bố tác phẩm không bao gồm việc biểu diễn tác phẩm sân khấu, điện ảnh, âm nhạc; đọc tác phẩm văn học trước công chúng; phát sóng tác phẩm văn học, nghệ thuật; trưng bày tác phẩm thị giác; xây dựng công trình từ tác phẩm kiến trúc.

Thứ hai, Việc sử dụng tác phẩm không ảnh hưởng đến việc khai thác bình thường tác phẩm và không gây phương hại đến bản quyền.

Thứ ba, phải cung cấp thông tin về tác giả và nguồn gốc của tác phẩm.