Có cần phải xin phép khi sao chép tác phẩm để phục vụ mục đích học tập hoặc nghiên cứu cá nhân không?

Theo Khoản 6 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2009, được sửa đổi bởi Khoản 7 Điều 1 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2022 (Có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2023) quy định những trường hợp ngoại lệ sau đây không xâm phạm quyền tác giả:

1. Các trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép, không phải trả nhuận bút nhưng phải ghi rõ thông tin về tên tác giả và xuất xứ tác phẩm bao gồm:

a) Sao chép để nghiên cứu khoa học, học tập cá nhân, không nhằm mục đích thương mại. Quy định này không áp dụng đối với trường hợp sao chép bằng thiết bị sao chép;

b) Sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép để nghiên cứu khoa học hoặc học tập cá nhân, không nhằm mục đích thương mại;

c) Sử dụng hợp lý tác phẩm để minh họa trong các bài giảng, ấn phẩm, buổi biểu diễn, bản ghi âm thanh và video, và chương trình phát sóng cho mục đích giảng dạy. Việc sử dụng này có thể bao gồm việc phân phối trên mạng máy tính nội bộ với điều kiện là các biện pháp kỹ thuật được áp dụng để đảm bảo rằng chỉ những người học và giảng viên trong buổi học đó mới có quyền truy cập vào tác phẩm này;

d) Sử dụng tác phẩm vào hoạt động sự nghiệp của cơ quan nhà nước;

d) Trích dẫn hợp lý tác phẩm mà không làm sai lệch ý định bình luận, giới thiệu hoặc minh họa của tác giả trong tác phẩm của mình; để viết bài, sử dụng trong các ấn phẩm định kỳ, chương trình phát thanh, phim tài liệu;

e) Sử dụng tác phẩm trong hoạt động thư viện không nhằm mục đích thương mại, bao gồm cả việc sao chép tác phẩm lưu trữ tại thư viện để bảo quản, nhưng phải đánh dấu bản sao lưu trữ và hạn chế truy cập theo quy định của pháp luật về thư viện và lưu trữ; Sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng cách sử dụng thiết bị sao chép cho người khác phục vụ nghiên cứu, học tập; sao chép hoặc truyền tác phẩm lưu trữ để sử dụng liên thư viện qua mạng máy tính, nhưng phải bảo đảm số lượng bạn đọc cùng lúc không vượt quá số lượng bản sao tác phẩm do thư viện đó phát hành, trừ trường hợp được chủ sở hữu quyền cho phép và không áp dụng trong trường hợp tác phẩm đã được đưa ra thị trường dưới dạng số;

g) Biểu diễn tác phẩm sân khấu, ca nhạc, múa và các loại hình biểu diễn nghệ thuật khác trong các hoạt động văn hóa, tuyên truyền không nhằm mục đích thương mại;

h) Chụp ảnh, phát sóng tác phẩm mỹ thuật, kiến trúc, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng được trưng bày tại nơi công cộng để giới thiệu hình ảnh tác phẩm đó không nhằm mục đích thương mại;

i) Nhập khẩu bản sao tác phẩm của người khác để sử dụng cá nhân, phi thương mại;

k) Sao chép, đăng lại trên báo, tạp chí, phát thanh hoặc các hình thức truyền thông khác tới công chúng các bài giảng, bài phát biểu hoặc các cuộc nói chuyện khác được trình bày trước công chúng trong phạm vi phù hợp cho mục đích thông tin hiện hành, trừ khi tác giả yêu cầu bản quyền;

l) Chụp ảnh, ghi âm, ghi hình, phát sóng sự kiện nhằm mục đích đưa tin, bao gồm cả việc sử dụng các tác phẩm nghe được hoặc thấy được trong sự kiện đó;

m) Người khiếm thị, người khuyết tật không biết đọc chữ in và người khuyết tật khác không có khả năng tiếp cận tác phẩm để đọc theo cách thông thường (sau đây gọi chung là người khuyết tật), người chăm sóc, nuôi dưỡng người khuyết tật, tổ chức đáp ứng điều kiện do Chính phủ quy định sử dụng tác phẩm theo quy định tại Điều 25a của Luật này.

2. Việc sử dụng tác phẩm quy định tại Khoản 1 Điều này không được gây xung đột với việc khai thác bình thường tác phẩm và không được gây thiệt hại bất hợp lý đến lợi ích hợp pháp của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả.

3. Việc sao chép quy định tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với tác phẩm kiến trúc, tác phẩm nghệ thuật, chương trình máy tính; biên soạn tuyển tập, hợp tuyển tác phẩm.

Theo đó, tự sao chép một bản để nghiên cứu khoa học, học tập cá nhân; hoặc sao chép hợp lý một phần tác phẩm bằng thiết bị sao chép để nghiên cứu khoa học, học tập cá nhân và không nhằm mục đích thương mại trong trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố mà không xin phép hoặc không trả tiền nhuận bút. Tiền nhuận bút nhưng phải cung cấp thông tin về tên tác giả và nguồn gốc tác phẩm.