Biến đổi khí hậu và tác động của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu, biểu hiện bằng sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển dâng cao, đã tạo ra hiện tượng thời tiết cực đoan hiện nay. Đây là một trong những thách thức lớn nhất mà nhân loại phải đối mặt trong thế kỷ 21 vì biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái, tài nguyên môi trường và cuộc sống của con người.

Biến đổi khí hậu là gì?

Biến đổi khí hậu là thuật ngữ dùng để chỉ những thay đổi về khí hậu chủ yếu do tác động của con người làm thay đổi các thành phần của khí quyển Trái đất. Sự thay đổi này kết hợp với các yếu tố dao động tự nhiên dẫn đến những thay đổi về khí hậu theo thời gian. Nói một cách đơn giản, biến đổi khí hậu là sự thay đổi trong hệ thống khí hậu từ sinh quyển, khí quyển, thủy điện đến thạch quyển trong hiện tại và tương lai.

Nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu toàn cầu xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân: nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan.

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, tác động của con người vào môi trường tự nhiên là nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu. Theo đó, sự gia tăng CO2 do sản xuất công nghiệp, phá rừng, sử dụng nước cũng như các loại khí độc hại khác là nguyên nhân gây ra tình trạng trên.

Ngoài ra, các yếu tố khách quan bao gồm những thay đổi trong chính bản chất của tự nhiên, bao gồm những thay đổi trong hoạt động của mặt trời, quỹ đạo của trái đất, sự chuyển động của các lục địa... cũng có tác động không nhỏ đến tình trạng này.

Một số tác động của biến đổi khí hậu

Mực nước biển đang dâng cao

Nhiệt độ ngày càng tăng cao trên Trái Đất, khiến mực nước biển dâng dần. Nhiệt độ tăng khiến các sông băng, băng biển hoặc lục địa băng trên Trái Đất tan chảy và làm tăng lượng nước chảy vào biển và đại dương.

Các tảng băng trôi và sông băng đang co lại. Các lãnh nguyên rộng lớn từng được bao phủ bởi một lớp băng vĩnh cửu rất dày giờ đây được bao phủ bởi cây cối. Ví dụ, các sông băng Himalaya cung cấp nước ngọt cho Sông Hằng – nguồn nước uống và nước canh tác cho khoảng 500 triệu người – đang co lại khoảng 37 mét mỗi năm.

Đường bờ biển đang biến mất. Các bãi biển của Miami là một trong nhiều khu vực khác trên thế giới đang bị đe dọa bởi mực nước biển dâng cao.

Các nhà khoa học đã tiến hành quan sát, đo đạc và phát hiện ra rằng băng trên đảo băng Greenland đã mất đi một lượng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến các quốc đảo hoặc các quốc gia ven biển. Theo ước tính, nếu băng tiếp tục tan, mực nước biển sẽ dâng cao ít nhất 6 mét vào năm 2100. Ở mức độ này, hầu hết các đảo của Indonesia và nhiều thành phố ven biển khác sẽ biến mất hoàn toàn.

Hệ sinh thái bị phá hủy

Những thay đổi về điều kiện khí hậu và sự gia tăng nhanh chóng nồng độ carbon dioxide đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái, nguồn cung cấp nước ngọt, không khí, nhiên liệu, năng lượng sạch, thực phẩm và sức khỏe.

Dưới tác động của nhiệt độ, không khí và băng tan, số lượng rạn san hô có xu hướng giảm. Điều này cho thấy cả hệ sinh thái trên cạn và dưới nước đều đang chịu tác động của lũ lụt, hạn hán, cháy rừng cũng như axit hóa đại dương.

Mất đa dạng sinh học

Nhiệt độ toàn cầu hiện tại đang khiến các loài biến mất hoặc có nguy cơ tuyệt chủng. Khoảng 50% các loài thực vật và động vật sẽ phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng vào năm 2050 nếu nhiệt độ trái đất tăng thêm 1,1 đến 6,4 độ C. Sự mất mát này là do mất môi trường sống do đất bỏ hoang, nạn phá rừng và nước biển ấm lên. Các nhà sinh vật học đã phát hiện ra rằng một số loài động vật đã di cư đến các vùng cực để tìm môi trường sống có nhiệt độ phù hợp. Ví dụ, loài cáo đỏ từng sống ở Bắc Mỹ nhưng hiện đã chuyển đến vùng Bắc Cực.

Con người cũng không nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng. Đất sụt lún và mực nước biển dâng cao cũng đe dọa môi trường sống của chúng ta. Và khi thực vật và động vật mất đi, nguồn thực phẩm, nhiên liệu và thu nhập của chúng ta cũng mất theo.

Chiến tranh và xung đột

Lương thực và nước ngọt ngày càng khan hiếm, đất đai dần cạn kiệt nhưng dân số vẫn tiếp tục tăng; Đây chính là những yếu tố gây ra xung đột, chiến tranh giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ.

Do sự nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu, tài nguyên thiên nhiên đang dần cạn kiệt. Một cuộc xung đột điển hình do biến đổi khí hậu gây ra là ở Darfur. Cuộc xung đột ở đây nổ ra trong một đợt hạn hán kéo dài, trong 20 năm, khu vực này chỉ có mưa nhỏ giọt và thậm chí nhiều năm không có mưa, khiến nhiệt độ tăng cao hơn nữa.

Theo phân tích của các chuyên gia, những quốc gia thường xuyên thiếu nước, mất mùa thường rất bất ổn về mặt an ninh.

Xung đột ở Darfur (Sudan) xảy ra một phần do tác động của biến đổi khí hậu.

Dịch bệnh

Nhiệt độ tăng kết hợp với lũ lụt và hạn hán đang trở thành mối đe dọa đối với sức khỏe của dân số toàn cầu. Bởi vì đây là môi trường lý tưởng cho muỗi, ký sinh trùng, chuột và nhiều sinh vật mang mầm bệnh khác phát triển mạnh.

WHO báo cáo rằng các bệnh nguy hiểm đang lây lan ở nhiều nơi trên thế giới hơn bao giờ hết. Các khu vực trước đây có khí hậu lạnh giờ cũng có các bệnh nhiệt đới.

Hàng năm, có khoảng 150.000 người tử vong vì các bệnh liên quan đến biến đổi khí hậu, từ bệnh tim do nhiệt độ tăng cao đến các vấn đề về hô hấp và tiêu chảy.

Hạn hán

Trong khi một số nơi trên thế giới bị ngập lụt liên tục, những nơi khác đang phải chịu đựng hạn hán kéo dài và nghiêm trọng. Hạn hán làm cạn kiệt nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nông nghiệp của nhiều quốc gia. Kết quả là, sản xuất và cung cấp lương thực bị đe dọa, và một số lượng lớn dân số trên trái đất đang và sẽ phải chịu đói khát.

Hiện nay, các khu vực như Ấn Độ, Pakistan và Châu Phi đang phải chịu hạn hán, lượng mưa ở những khu vực này ngày càng thấp và tình trạng này sẽ tiếp tục trong vài thập kỷ tới. Theo ước tính, đến năm 2020, khoảng 75 triệu đến 250 triệu người Châu Phi sẽ thiếu nước cho sinh hoạt hàng ngày và canh tác, dẫn đến sản lượng nông nghiệp trên lục địa này giảm khoảng 50%.

Sóng nhiệt cực độ xảy ra thường xuyên hơn trước gấp bốn lần và dự kiến trong vòng 40 năm tới, chúng sẽ xảy ra thường xuyên hơn hiện nay gấp 100 lần.

Hậu quả của những đợt nắng nóng này là nguy cơ cháy rừng, các bệnh tật do nhiệt độ cao gây ra và tất nhiên là góp phần làm tăng nhiệt độ trung bình của trái đất.

Bão và lũ lụt

Số liệu thống kê cho thấy chỉ trong 30 năm qua, số cơn bão mạnh cấp 4 và cấp 5 đã tăng gấp đôi.

Nước ấm làm bão mạnh hơn. Nhiệt độ cao trong đại dương và trong khí quyển đẩy tốc độ của bão lên mức đáng sợ.

Nhiệt độ nước ấm hơn ở biển và đại dương là yếu tố làm tăng cường bão. Bão lớn đang trở nên thường xuyên hơn. Chỉ trong 30 năm qua, số lượng các cơn giông bão lớn đã tăng gần gấp đôi.

Thiệt hại kinh tế

Tổn thất kinh tế do biến đổi khí hậu cũng tăng theo nhiệt độ toàn cầu. Những cơn bão lớn gây mất mùa, thiệt hại hàng tỷ đô la; Ngoài ra, để kiểm soát các dịch bệnh lây lan sau mỗi cơn bão, lũ lụt cũng đòi hỏi một khoản tiền khổng lồ. Khí hậu càng khắc nghiệt, thâm hụt trong nền kinh tế càng lớn.

Tổn thất kinh tế ảnh hưởng đến mọi mặt của cuộc sống. Người dân phải chịu đựng giá lương thực và nhiên liệu tăng cao; Chính phủ phải đối mặt với sự suy giảm đáng kể lợi nhuận từ du lịch và công nghiệp, nhu cầu cấp thiết của người dân về lương thực và nước sạch sau mỗi cơn bão và lũ lụt, và chi phí khổng lồ để dọn dẹp đống đổ nát sau bão và lũ lụt, và căng thẳng biên giới./.