Bí mật kinh doanh có được bảo hộ theo Luật Sở hữu trí tuệ không?

Bí mật kinh doanh là đối tượng được bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp theo quy định của Khoản 2 Điều 3 Luật Sở hữu trí tuệ. Để xác lập quyền sở hữu trí tuệ đối với bí mật kinh doanh, Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ quy định: “Quyền sở hữu công nghiệp đối với bí mật kinh doanh được xác lập trên cơ sở có được bí mật kinh doanh một cách hợp pháp và giữ bí mật kinh doanh đó một cách bảo mật.”

Do đó, nếu bí mật kinh doanh được thu thập hợp pháp thì không cần phải đăng ký bảo hộ nhưng sẽ tự động được bảo hộ nếu xảy ra hành vi xâm phạm bí mật kinh doanh. (theo Điều 127 của Luật Sở hữu trí tuệ).

Những hành vi nào vi phạm bí mật kinh doanh?

Việc xâm phạm thông tin bí mật trong kinh doanh được coi là hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm. Theo Điều 127 của Luật Sở hữu trí tuệ Quy định về hành vi xâm phạm quyền đối với bí mật kinh doanh bao gồm các hành vi sau đây:

Thứ nhất, hành vi tiếp cận, thu thập thông tin thuộc bí mật kinh doanh bằng cách chống lại các biện pháp bảo mật của người kiểm soát hợp pháp bí mật kinh doanh đó.

• Đây là hành vi xâm phạm bí mật kinh doanh điển hình, bên vi phạm chủ động tiếp cận và thu thập thông tin bằng cách phá vỡ các biện pháp bảo mật của người nắm giữ bí mật.
• Ví dụ: Ông A là nhân viên CNTT của công ty X đã xâm nhập trái phép bằng cách hack vào hệ thống máy tính lưu trữ bí mật kinh doanh của công ty Y.

Thứ hai, hành vi tiết lộ, sử dụng thông tin thuộc bí mật kinh doanh mà không được phép của chủ sở hữu bí mật kinh doanh đó.

• Đây là hành vi do bên thứ ba thực hiện. Người này không trực tiếp chiếm đoạt bí mật kinh doanh từ chủ sở hữu hoặc người nắm giữ hợp pháp bí mật mà nhận được thông tin từ người chiếm đoạt trực tiếp, bên thứ ba khác hoặc từ các nguồn công khai sau khi bí mật đã bị tiết lộ. Tuy nhiên, ngay cả khi người này nhận được thông tin một cách trung thực, luật pháp không cho phép họ tiếp tục sử dụng hoặc truyền thông tin cho người khác.
• Ví dụ: Ông K là thành viên của công ty A sản xuất linh kiện điện tử. Sau khi nghỉ việc tại công ty, ông K đã thành lập công ty riêng cũng sản xuất linh kiện điện tử và sử dụng bí mật kinh doanh của công ty A để áp dụng vào sản xuất của công ty mình mà không được sự cho phép của công ty A.

Xem thêm bài viết: Tội bắt giữ, giam giữ hoặc tạm giữ người trái pháp luật có bị phạt tù không?

Thứ ba, hành vi vi phạm hợp đồng bảo mật hoặc lừa dối, dụ dỗ, mua chuộc, ép buộc, dụ dỗ hoặc lợi dụng lòng tin của người có nghĩa vụ bảo mật để tiếp cận, thu thập hoặc tiết lộ bí mật kinh doanh.

• Hợp đồng bảo mật là hợp đồng mà theo đó một bên ký kết có quyền tiếp cận thông tin kinh doanh bí mật của chủ sở hữu nhưng có nghĩa vụ giữ bí mật thông tin đó. Bên có nghĩa vụ bảo mật mà tiết lộ thông tin về bí mật kinh doanh cho bên thứ ba thì bị coi là xâm phạm bí mật kinh doanh theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, pháp luật còn quy định hành vi lợi dụng mối quan hệ hiện có để lừa dối hoặc lợi dụng lòng tin của người có trách nhiệm bảo mật để có được thông tin bí mật về bí mật kinh doanh rồi tiết lộ. Việc tiết lộ thông tin đó cho bên thứ ba cũng bị coi là xâm phạm bí mật kinh doanh.
• Ví dụ: Doanh nghiệp XYZ ký hợp đồng bảo mật với công ty luật X để công ty X bảo vệ bí mật kinh doanh của mình. 1 tháng sau, công ty XYZ phát hiện ra rằng bí mật kinh doanh của mình đã bị công ty X bán cho đối thủ cạnh tranh. Như vậy, trong trường hợp này, công ty X đã vi phạm bí mật kinh doanh.

Thứ tư, hành vi tiếp cận, thu thập thông tin thuộc bí mật kinh doanh của người nộp đơn theo thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh, lưu hành sản phẩm bằng cách chống lại các biện pháp bảo mật của cơ quan có thẩm quyền.

Quy định này bao gồm hai trường hợp:

• Trường hợp thứ nhất, doanh nghiệp tiếp cận, thu thập, dù là trái phép hay được phép, bí mật kinh doanh của doanh nghiệp khác thông qua các văn bản mà doanh nghiệp phải nộp khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp như: đăng ký kinh doanh, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, lập luận kinh tế kỹ thuật... rồi sử dụng các thông tin này để kinh doanh hoặc lập hồ sơ xin cấp giấy phép thành lập liên quan đến hoạt động kinh doanh hoặc lưu thông sản phẩm.
• Trường hợp thứ hai, sử dụng biện pháp chống lại các biện pháp an ninh của cơ quan nhà nước liên quan đến bí mật kinh doanh và sử dụng thông tin bí mật này để phục vụ mục đích và hoạt động kinh doanh của mình.

Thứ năm, sử dụng hoặc tiết lộ bí mật kinh doanh mặc dù biết hoặc có nghĩa vụ phải biết rằng bí mật kinh doanh đó đã được người khác có được liên quan đến một trong các hành vi nêu trên.

Thứ sáu, không thực hiện nghĩa vụ bảo mật dữ liệu thử nghiệm theo quy định tại Điều 128 Luật Sở hữu trí tuệ.